LGS Taban Puanı ve Yüzdelik Dilim: MEB Verisiyle Okuma

LGS puanı MEB kılavuzuna göre nasıl hesaplanır?

MEB’in 2026 Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu’na göre sınav, 8. sınıf programları esas alınarak aynı gün iki oturumda uygulanır ve çoktan seçmeli 90 sorudan oluşur. Birinci oturum 50 soruluk sözel alandır ve 75 dakikadır (Türkçe, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, yabancı dil). İkinci oturum 40 soruluk sayısal alandır ve 80 dakikadır (Matematik ve Fen Bilimleri).

Hesap dört adımda yürür. Birincisi ham puandır: her alt testte doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılır. Yani üç yanlış bir doğruyu götürür; boş soru puanı etkilemez. Örneğin Türkçe testinde 17 doğru, 2 yanlış ve 1 boş yapan öğrencinin ham puanı 17 − 2/3 = 16,33’tür. İkincisi standart puandır: ham puan, o testi çözen tüm öğrencilerin ortalaması ve standart sapması kullanılarak ortalaması 50, standart sapması 10 olan bir ölçeğe dönüştürülür (SP = 10 × (HP − ortalama) / standart sapma + 50). Üçüncüsü ağırlıklı toplamdır: standart puanlar katsayılarla çarpılıp toplanır. Dördüncüsü dönüşümdür: en küçük ve en büyük toplam puan 100 ve 500 olacak biçimde Merkezî Sınav Puanı (MSP) = 100 + 400 × (TASP − en küçük TASP) / (en büyük TASP − en küçük TASP) formülüyle hesaplanır.

Bu zincirin iki sonucu önemlidir. Birincisi, puanınız yalnızca sizin netinize değil, o yılki tüm adayların performansına bağlıdır; aynı net farklı yıllarda farklı puan getirebilir. İkincisi, katsayı ham nete değil standart puana uygulanır; bu yüzden “zor sorunun 4’ten fazla puan getirdiği” gibi bir kural kılavuzda yoktur. Zor bir testte ortalama düşer ve aynı ham puan standart puanda daha yükseğe taşınır; bunun ölçüsü, o testin ortalaması ve standart sapmasıdır.

Kaynak: MEB 2026 LGS Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu (soru sayıları, süreler, katsayılar); MEB 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu, Tablo 8 (ortalama madde güçlüğü; değer küçüldükçe test zorlaşır). Erişim 27.10.2026.

Katsayılar puanın ne kadarını belirler?

Katsayıların toplamı 4 + 4 + 4 + 1 + 1 + 1 = 15’tir. Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri testlerinin ağırlıklı standart puan toplamındaki payı bu nedenle 12 / 15 = %80’dir; İnkılap, Din Kültürü ve yabancı dilin toplam payı %20’dir (bu iki oran KolejRehberim’in katsayılardan yaptığı hesaptır). Pratik sonuç: ilk üç test, tek tek sorular başına da diğerlerinden dört kat ağır çeker. Matematik 2026’da ortalama madde güçlüğü 0,28 ile en zor alt testtir; Din Kültürü 0,63 ile en kolaydır. Zor bir testte aday kitlesinin dağılımı yayıldığı için, o testte yapılan fark standart puanda büyür.

Not: yabancı dil veya din kültürü dersinden muaf olan öğrenciler için kılavuz ayrı bir hesap tarif eder; muafiyet durumunda ilgili testin ağırlıklı standart puanı, diğer testlerin ağırlıklı puanlarından orantılanarak bulunur.

Taban puan ve yüzdelik dilim ne demektir?

Taban puan, bir okula veya programa yerleşen son öğrencinin merkezî sınav puanıdır. Yüzdelik dilim ise o puanın, sınava katılan öğrenciler içindeki yüzde konumudur; 0,01 değeri en üstteki yüzde 0,01’lik, 5 değeri en üstteki yüzde 5’lik gruba işaret eder. MEB’in 2026 Merkezî Sınav Raporu’na göre 1.022.658 öğrenci başvurmuş, 994.358 öğrenci sınava katılmıştır. Bu sayıyla yüzdelik dilimleri öğrenci sayısına çevirmek mümkündür (KolejRehberim hesabı, yaklaşık): %0,01 yaklaşık 99 öğrenci, %1 yaklaşık 9.944 öğrenci, %5 yaklaşık 49.718 öğrenci demektir.

Okulların taban puanı ve yüzdelik dilimi her yıl yerleştirme sonrasında yayımlanır. İstanbul’da bu veriyi İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nün LGS tercih robotu sunar; bu yazıdaki okul örnekleri o veriden alınmıştır. Verinin son güncellemesi 9 Temmuz 2026’dır ve 2026 yerleştirme sonuçlarını (5 Ağustos) henüz içermez; bu nedenle tablolarda 2021-2025 yılları vardır.

Taban puan her yıl neden oynar?

Çünkü puan, yukarıdaki formül gereği yılın aday kitlesine ve testin zorluğuna göre yeniden ölçeklenir. MEB’in kendi raporu bunu doğrudan gösteren bir tablo içerir: merkezî sınavda tam puan (500) alan öğrenci sayısı 2018’de 18, 2019’da 565, 2020’de 181, 2021’de 97, 2022’de 194, 2023’te 562, 2024’te 413, 2025’te 719 ve 2026’da 452’dir. Tam puan alan sayısı yedi katın üzerinde dalgalanırken “500 puan” aynı kalmış, ama 500’e ulaşmanın zorluğu aynı kalmamıştır.

Okul düzeyinde etkisi çarpıcıdır. İstanbul İl MEM verisine göre Galatasaray Lisesi (Fransızca) 2021’de 490,656 puanla, 2023 ve 2025’te 500,000 puanla kapanmıştır; 2024’te 495,152’dir. Yani aynı programın taban puanı beş yılda 9,3 puan aralığında dolaşmıştır. Orta aralıktaki okullarda oynama daha büyüktür: Burak Bora Anadolu Lisesi (İngilizce) 445,786 ile 480,722 arasında, Kadir Has Anadolu Lisesi (İngilizce) 414,196 ile 457,871 arasında seyretmiştir; bu 35 ila 44 puanlık bir farktır. İstanbul’daki sınavlı programlarda bir önceki yıla göre taban puandaki mutlak değişimin medyanı 2023-2024 arasında 10,4 puan, 2024-2025 arasında 17,6 puandır (KolejRehberim hesabı, ortak programlar).

Bu nedenle “geçen yıl 480 kapatan okula 480 yazdım” mantığı tehlikelidir: o yılın aday kitlesi ve test zorluğu değiştiğinde aynı net farklı bir puana karşılık gelir.

Yüzdelik dilim sabit midir? İstanbul verisi ne gösteriyor?

Dilim puana göre daha kararlıdır ama sabit değildir. Eski sürümde “yüzdelik dilim çoğu nitelikli lisede yıldan yıla aynı bantta kalır (%0,02-0,05)” yazıyordu; bu ifade veriyle doğrulanamadı ve kaldırıldı. İstanbul’daki 574 sınavlı programın 2025 taban dilimlerine bakıldığında dilimi %0,05 veya altında olan yalnızca 4 program vardır (Galatasaray Lisesi, İstanbul Erkek Lisesi ve Kabataş Erkek Lisesi’nin iki dil programı; hepsi 0,01) ve 0,02-0,05 aralığında hiçbir program yoktur. Dilimi 1 ile 5 arasında olan 70, 5 ile 10 arasında olan 72, 10 ile 25 arasında olan 120 program bulunur.

Dilimdeki değişimi ölçmek için dilimi 1 ile 25 arasında olan ortak programları iki ardışık yıl arasında karşılaştırdık (İstanbul İl MEM verisi, KolejRehberim hesabı). Göreli değişimin medyanı 2021-2022’de %8,6, 2022-2023’te %7,7, 2023-2024’te %8,1 ve 2024-2025’te %6,5’tir. Programların dörtte biri %13-17 civarından daha fazla, onda biri ise %18-25’ten daha fazla oynamıştır. Aynı programlarda taban puanın mutlak değişimi medyanla 9 ila 27 puan arasındadır. Yani “dilim kararlı” demek, “dilim aynı kalır” demek değildir; dilim 5,00 olan bir okulun ertesi yıl 4,50 ile 5,50 arasında bir yerde kapanması olağan bir hareket sayılır (medyan %6,5-8,6 ≈ ±0,35-0,45 puanlık dilim değişimi).

Aşağıdaki tablo, farklı dilim bantlarından altı programın beş yıllık taban puan ve dilimini gösterir; hücrede önce taban puan, sonra yüzdelik dilim yazılıdır.

Kaynak: İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü LGS tercih robotu (merkezî yerleştirme verisi; veri güncelleme 09.07.2026; erişim ve yeniden çekim 27.10.2026). Hücre biçimi: taban puan / yüzdelik dilim. 0,01 değeri iki ondalıkla yayımlanan en küçük dilimdir.

2026 tercih kuralları: kaç okul yazılır, eşitlikte ne olur?

MEB’in 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu’na göre tercih işlemleri 13-27 Temmuz 2026 arasında yapıldı, yerleştirme sonuçları 5 Ağustos’ta açıklandı. Kurallar şöyledir:

• Öğrenciler üç grupta tercih yapar: merkezî sınav puanıyla öğrenci alan okullar, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okullar. Merkezî sınava giren öğrenciler dahil herkes yerel yerleştirme tercihi yapmak zorundadır; bu ekran doldurulmazsa merkezî sınavla öğrenci alan okullar ekranı açılmaz.
• Yerel yerleştirmede en fazla 5 okul seçilir; ilk 3’ü öğrencinin kayıt alanından olmalıdır ve aynı okul türünden (Anadolu, mesleki ve teknik Anadolu, Anadolu imam hatip) en fazla 3 okul yazılabilir.
• Yerel tercihini tamamlayan öğrenci, merkezî sınavla öğrenci alan okullardan en fazla 10, pansiyonlu okullardan en fazla 5 okul seçebilir; toplam en fazla 20 okul tercih edilebilir.
• Merkezî sınav puanıyla öğrenci alan okullarda puan eşitliği hâlinde sırasıyla Okul Başarı Puanı üstünlüğü, 8., 7. ve 6. sınıflardaki Yıl Sonu Başarı Puanı üstünlüğü, 8. sınıfta özürsüz devamsızlık gün sayısının azlığı, tercih önceliği ve son olarak yaşı küçük olan öğrenciye bakılır.
• Yerleştirmeye esas nakil iki dönemde yapılır; her dönemde her gruptan en fazla 3 okul tercih edilebilir.

Bu kurallardan çıkan pratik bilgi, “güvenli okul” kavramının MEB’in yerel yerleştirme ekranından geçtiğidir: kayıt alanındaki okullar öğrencinin adresine göre yerleştirilir ve her öğrencinin bu ekranı doldurması zorunludur. Merkezî sınavla öğrenci alan okullara 10 tercih hakkı vardır; listenin sırası yerleşme önceliğini belirler, çünkü yerleştirme tercih sırasına göre puan üstünlüğüyle yapılır.

2026 yerleştirme sonuçları için MEB’in raporundaki rakamlar şöyledir: merkezî sınav puanıyla öğrenci alan okullarda kontenjan 198.905, tercih yapan öğrenci 368.261, yerleşen öğrenci 190.473’tür; ilk yerleştirmede doluluk oranı %95,76’dır. Merkezî sınav puanıyla yerleşen öğrencilerin %71,43’ü ilk üç tercihinden birine yerleşmiştir.

Bu verilerle tercih listesi nasıl kurulur? (editoryal öneri)

Aşağıdaki öneriler MEB kuralı değildir; yukarıdaki verinin makul okunuş biçimidir ve bir hesap yöntemi sunar.

• Tek yılın taban puanına değil, son 3-5 yılın puan ve dilim aralığına bakın. Tablodaki Kadir Has Anadolu Lisesi 4,70 ile 5,15 arasında bir dilimde, Burak Bora 1,02 ile 1,49 arasında bir dilimde kapanmıştır; bu aralık, tek bir yılın rakamından daha dürüst bir hedeftir.
• Dilimi puana değil kendi sıralamanıza çevirin. Kendi puanınızın yüzdelik dilimi, merkezî sınav sonuç belgenizde ve MEB’in yayımladığı dağılımda bulunur; yüzdelik hesaplama aracımız bu çevirmeyi yapar.
• Medyan göreli değişim yaklaşık %6,5-8,6 olduğuna göre, hedef okulların dilimini bir önceki yıla göre ±%10 tampon payıyla okuyun; tamponun dışına taşan okullar için yedek bir seçenek bulundurun.
• Listenin sırası yerleşmeyi belirler. En çok istediğiniz okulları üstte tutun; alt sıralara kaydırdığınız bir okul, üst sıradaki tercihleriniz tutmazsa devreye girer.
• Yerel yerleştirme ekranını ihmal etmeyin: MEB bu ekranı herkes için zorunlu tutar ve kayıt alanındaki ilk üç okul güvenli seçeneğinizin temelidir.

Tercihlerinizi tercih listesi aracında deneyebilir, geçmiş yılların okul verisini taban puan arşivinde inceleyebilirsiniz.

Yöntem ve sınırlar

Bu yazıdaki kurallar ve rakamlar şu belgelerden alınmıştır: MEB 2026 LGS Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu, MEB 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu, MEB 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu ve MEB 2026 LGS İlk Yerleştirme Sonuç Raporu (hepsi 27.10.2026’da yeniden okundu). Okul taban puan ve dilim verisi İstanbul İl MEM LGS tercih robotundan alınmıştır; 2021-2025 yıllarının tüm sınavlı programları (437 ile 574 arası program) yeniden çekilmiş ve karşılaştırılmıştır. Dilim değeri sıfır görünen satırlar (2021’de 38, 2022’de 5, 2023’te 21, 2024’te 0 ve 2025’te 1 program; çoğunda puan da 100’ün altındadır) veri eksikliği sayılıp istatistiklerden çıkarılmıştır.

Sınırlar: örnekler yalnızca İstanbul’dur; diğer illerin okul verisi il MEM’lerin kendi yayınlarındadır ve dilim davranışı il bazında farklı olabilir. 2026 yerleştirme taban puanları İstanbul İl MEM verisinde henüz yer almadığı için tablolar 2025’te biter; 2026 sonuçları yayımlandığında güncellenecektir. Yüzdelik dilim hesabının ayrıntılı tanımı MEB kılavuzlarında yer almaz; dilim, İl MEM’in verisinde “yüzdelik dilim” olarak yayımlanan değerdir ve burada o veriyle kullanılmıştır. Hatalı bir bilgi görürseniz iletişim sayfamızdan bildirin.